Rapor yüzünden kovulan işçi kıdem ve ihbar tazminatı alabilir mi? Çalışan herkesi ilgilendiriyor

Çok sık rapor alan çalışanlar dikkat! İşinizi kaybedebilirsiniz. Kıdem tazminatını alır ancak, ihbar tazminatını kaybedersiniz. Türkiye'de 2025 yılının ilk 8 ayında 4 milyon rapor düzenlendi ve Sosyal Güvenlik Kurumu yaklaşık 30 milyar TL ödeme yaptı. Sabah Gazetesi'nden Önder Yılmaz rapor alanların nelere dikkat etmesi gerektiğine ilişkin tüm ayrıntıları yazdı.

1 - Kaç çeşit sağlık raporu vardır?
Rahatsızlıkları belirleyen sağlık raporları,"İşe giriş, iş göremezlik, ilaç kullanımı, evlilik, ehliyet ve bez raporu" olarak sıralanıyor.

2 - Bir çalışan kendi kastı nedeniyle hastalanıp rapor alırsa işten çıkarılır mı?
İş Kanunu'nun 25. maddesine göre, işçi kendi kastı, düzensiz yaşam ve alkol kullanımı nedeniyle 3 gün ardı ardına veya bir ayda 5 iş gününden fazla işe gitmezse sözleşmesi süreler beklenmeden feshedilir.

3 - İhbar bildirim süreleri işçinin kıdemine göre ne kadardır?
Fesihlerde ihbar bildirim süreleri işçinin kıdemine göre değişir. Kıdemi 6 aydan az işçi için bildirimin karşı tarafa iletilmesinden itibaren 2 hafta, kıdemi 6 ay ile 1.5 yıla kadar olan 4 hafta, 1.5 yıl ile 3 yıla kadar kıdemi olan 6 hafta ve 3 yıldan fazla kıdemi olan işçinin de 8 hafta süresi vardır.

4 - Çok sık rapor kullanan çalışan işten çıkarılabilir mi?
İşçinin aralıklarla fakat sık sık rapor alması durumunda Yargıtay bu durumu haklı değil ancak geçerli fesih sebebi sayıyor. İşçinin sık sık rapor almasının işveren açısından katlanılamaz bir durum teşkil ettiğinin kabulü durumunda işçiye ihbar süresi bildirilerek iş sözleşmesi feshediliyor. İş Kanunu'nun gerekçesinde işçinin yetersizliği sebebiyle geçerli fesih hakkı oluşturan haller arasında sık sık hastalanarak rapor alma da yer alıyor.

5 - Rapor nedeniyle işten çıkarılma kriterleri nelerdir? Çalışma süresi ile rapor arasındaki bağlantı nedir?
Sağlık raporu sebebiyle işten çıkarılmada en önemli kriterlerden biri iş ilişkisinin sürdürülemez bir boyuta ulaşmasıdır. İşçinin sıkça rapor alması, işverenin işletmedeki yönetim hakkını kullanamaması anlamına gelmektedir. Ayrıca, işçinin aldığı sağlık raporunun aralıksız olması da işten çıkarılma sebebi. Bu noktada, alınan sağlık raporunun süresinin tabii olunan ihbar bildirim süresini 6 hafta aşması kuralı aranıyor. Söz konusu ihbar süresine ilave olarak altı haftadan fazla rapor kullanan işçi, savunma alınmaksızın işverence derhal işten çıkartılabilir.

6 - Rapor nedeniyle işten çıkarılanlara kıdem tazminatı ödenir mi?
İşçinin hastalık, kaza, doğum ve gebelik gibi hallerde işveren için iş sözleşmesini bildirimsiz fesih hakkının belirtilen hallerin ihbar süresini 6 hafta aşmasından sonra doğması halinde işçi sadece kıdem tazminatına hak kazanır. Ancak ihbar tazminatına hak kazanamamakta.

7 - Rapor nedeniyle işten çıkarılanlar işe iade davası açabilir mi?
Her alınan rapor geçerli neden kapsamında değerlendirilmeyebilecek olup alınan raporun iş akışını bozacak nitelikte olması gerekmekte. Geçerli bir fesih halinde işçi işe iade davası açabilse dahi işe iade davası reddedilmekte. İş sözleşmesini fesheden işveren alınan raporun iş akışını olumsuz yönde etkilendiğini ispatla yükümlü. Aksi halde, feshin geçersizliği iddiasıyla işçinin işe iade davasına dair hakları gündeme gelebilecek.

8 - SGK ne kadar rapor parası ödedi?
SGK, 2024 yılında 6 milyon 479 bin 436 rapor düzenledi ve 33 milyar 728 milyon 564 bin TL ödeme yaptı. SGK 2025 yılının ilk 8 ayında ise sigortalı çalışanlar için 3 milyon 970 bin 70 adet rapor düzenledi ve 29 milyar 663 milyon 265 bin 825 TL ödeme yaptı.