Deprem riski en az olan iller arasındaydı... 30 fay olduğu belirlendi: Doğru bilinen bir yanlış!

Konya deprem riski en az olan iller arasında yer alıyordu ama yapılan araştırmalarda 30 fayın burada aktif olarak bulunduğu belirlendi.

Jeoloji Mühendisleri Odası Konya Şube Başkanı Şükrü Aslan, A Haber canlı yayınında konuya ilişkin değerlendirmelerde bulundu. A Haber muhabiri Ahmet Çelik'in sorularını yanıtladı.

İşte o açıklamalardan satır başları;

"DOĞRU BİLİNEN BİR YANLIŞ"

Bu aslında doğru bilinen bir yanlış. Bunun sebebi şu; geçmiş yıllarda, yani 2018 öncesinde Türkiye Deprem Tehlike Haritası vardı. Bu Deprem Tehlike Haritası, depremleri kayıt altına aldığımız tarihten itibaren son 100 yıllık verilere göre üretilmiş bir haritaydı. O haritada da Konya 5. derece deprem bölgesiydi.

TÜRKİYE DEPREM TEHLİKE HARİTASI

Ama 2018 yılında deprem yönetmeliği değiştikten sonra bu görmüş olduğunuz Türkiye Deprem Tehlike Haritası üretildi. Ve burada artık bölgelere göre ayrılmış değil; aktif tektonik bir bölgede bulunan ülkemizin kırık sistemlerine göre, faylara göre kırmızıdan işte turuncuya, sarıya doğru derecelenen bir tehlike haritası arz oldu.

"AKTİF BİRÇOK FAY VAR"

Konya'da sarı hatta koyu sarı dediğimiz çizgiler var. Konya'da aktif birçok fay var. Konya'ya baktığımız zaman aslında şöyle; Konya bir çöküntü havzası. Konya havzası oluşurken zaten fayların etrafında çökmesi sonucu oluşan bir havza.

Buraya baktığımız zaman batısında Konya fay zonu dediğimiz fay zonu var. Kuzeyinde Karaömerler fayı dediğimiz fay zonu var. Doğusunda ise Divanlar fayı ve Göçü fayı var. Güneybatısında ise Kızılören grabenleri dediğimiz grabenler mevcut.

Yani baktığımız zaman Konya'nın dört bir yanını çeviren faylar mevcut. Ve bu fayların içerisinde de yine yerel faylar dediğimiz; Cihanbeyli fayı, Altınekin fayı, Ilgın fayı... Birçok yerel faylarımız burada, görüyorsunuz Konya'nın etrafında bulunmaktadır.

Hemen şurada görmüş olduğunuz mesela Konya fay zonu Konya merkezinden geçmektedir. Yine geldiğimizde hemen şurada gösterebiliriz size; Altınekin fayı mesela. Bakın şuradan, Altınekin ilçemizden geçen Altınekin fayı.

Hemen onun güneydoğusunda Akçaşar fayı dediğimiz faylar. Yani birçok fay var. Bunlar zaten Konya kapalı havzası çöküntü havzası. Ve baktığımız zaman geçmiş binlerce yıl öncesinden günümüze kadar yaklaşık 1.100 metrelik bir çöküntüden bahsediyoruz.

Faylardan önce, çöküntünün olmadığı dönemde işte bu tabakaların duruşu ve faylanmalardan sonra Konya kapalı havzasında çöküntüden sonra görüyorsunuz burada 1.100 metrelik bir çöküntü söz konusu. Ve bu çöküntü hala devam ediyor. Biz dedik ya, aktif tektonik bir kuşak üzerindeyiz. Sonuçta Konya kapalı havzası da aktif tektonik hareketliliği devam ediyor. Yıllık ortalama 1 cm ile 10 cm üzerinde çökmeler kayıt altına hala alınıyor.

"KURAKLIKLA BAĞLANTILI"

Yani kuraklıkla ilgili biz bu çökmeyi bağlıyoruz. Şu anda kuraklık sonucunda aşırı yeraltı suyu kullanımı, yeraltındaki suların çekilmesiyle birlikte bu üstteki havzadaki tabakalar yeraltına doğru çökme olarak biz takip edebiliyoruz. Bunun da yıllık ortalama 1 cm ile 10 cm üzerinde farklı bölgelerde değişim gösterdiğini tespit ediyoruz. Yani yapılan çalışmalar sonucunda.

"OBRUK OLARAK KARŞIMIZA ÇIKIYOR"

Bu şekilde devam ederse bunun artı bir diğer afet yönü de obruk olarak karşımıza çıkıyor zaten, onu da biliyorsunuz. Yeraltı suyunun çekimi sonucunda oluşan boşluklar yüzeyde örtü tabakasının çökmesiyle bir diğer afet olarak obruk olarak karşımıza çıkıyor.

Depremler de burada fay kırıklarının aslında, baktığımız zaman burada görmüş olduğunuz fay kırıklarının çevresinde boşluklar oluşuyor. Ve bu boşlukların sonucunda da zaman içerisinde titreşimler diğer olaylar da tetikleyerek yüzeyde aktif çökmeler meydana gelebiliyor.

"HER GEÇEN GÜN SAYISI ARTACAK"

-Konya şu anda çökmelerden dolayı bir risk altındadır diyebilir miyiz?

Konya hem çökmelerden dolayı risk altında hem de şöyle bir sorun var: Mesela Konya Ovası oluşurken aktif havza üzerinde çöken, çökmüş aktif faylar vardı. Şu anda artık onlar aktif değil. Bu çökmeler sonucunda da yüzey kırıkları ve yüzeyde basamaklar meydana geliyor. Baktığımız zaman son zamanlarda sanayi bölgelerinde bu yüzey yarıklarından dolayı sanayi yapılarında ciddi hasarlar ve maddi zararlar görmekteyiz. Her geçen gün Konya'da sayısı daha da artacağını öngörüyoruz.