Bütün hikaye çocuklukta saklı! O hastalıkla ilgili şaşırtan gerçek
Demans çoğu zaman yaşlılıkla anılıyor. Oysa bilim insanlarına göre risk, çok daha erken dönemlerde sessizce şekilleniyor. Çocukluk, gençlik ve hatta anne karnı… Yeni çalışmalar, beyin sağlığıyla ilgili alışkanlıkların kaderi sandığımızdan önce etkilediğini gösteriyor.
Genellikle yaşlılıkta ortaya çıktığını düşündüğümüz demans, son araştırmalarla birlikte daha farklı bir tablo sergiliyor. Bilim insanları, hastalığın temellerinin sandığımızdan çok daha erken atılabileceğine dikkat çekiyor. İşte demans hastalığı hakkındaki o gerçek!
Risk Yaşlılıkta Değil Daha Önce Başlıyor
Araştırmalar, demansın bir anda gelişmediğini ortaya koyuyor. Bazı risk faktörleri doğum öncesinde başlarken bazıları çocukluk ve genç yetişkinlikte birikiyor. Nörodejenerasyon başladıktan sonra yapılan müdahaleler ise sınırlı etki sağlıyor.
2023'te yayımlanan bir çalışma, doğumla ilişkili bazı koşulların ilerleyen yaşlarda demans riskini artırabileceğini gösterdi. İkiz gebelik gibi kontrol dışı durumların yanı sıra, ebeveynlerin aldığı bazı kararlar da bu tabloda rol oynuyor.
Genç Yetişkinlik Kritik Bir Eşik
2024'te yapılan kapsamlı bir analiz, 18–39 yaş aralığını özel bir pencere olarak tanımlıyor. Uzmanlara göre bu dönem, beyin sağlığını korumaya yönelik kalıcı adımlar atmak için en etkili zamanlardan biri.
Yaşam Tarzı Belirleyici Rol Oynuyor
Sigara, aşırı alkol tüketimi, hareketsizlik ve sosyal izolasyon risk listesinin başında yer alıyor. Buna ek olarak hava kirliliği, kafa travmaları, işitme ve görme kaybı gibi çevresel etkenler de tabloyu ağırlaştırıyor.
