30 Ağustos'ta ne oldu, kaçıncı yıl dönümü? Detaylı tarihi anlatım: 30 Ağustos Zafer Bayramı anlam ve önemi nedir?

Türkiye Cumhuriyeti'nin bağımsızlık yolunda attığı en büyük adımlardan biri olan 30 Ağustos Zafer Bayramı, yalnızca bir askeri başarı değil aynı zamanda milletin varoluş mücadelesinin sembolüdür. 26 Ağustos 1922'de başlayan Büyük Taarruz, 30 Ağustos'ta kesin zaferle sonuçlanmış ve Türk milletinin Anadolu'daki varlığını ebedileştirmiştir.

30 AĞUSTOS ZAFER BAYRAMI KAÇINCI YIL DÖNÜMÜ?

30 Ağustos Zafer Bayramı, bu yıl 103. kez kutlanacak. 30 Ağustos 2025 Cumartesi günü Türkiye'nin dört bir yanında ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde düzenlenecek törenler ve etkinliklerle milletimizin bağımsızlık ruhu bir kez daha yad edilecek.

SAKARYA'DAN BÜYÜK TAARRUZ'A UZANAN SÜREÇ

Cumhuriyet tarihçisi Prof. Dr. Cezmi Eraslan, 30 Ağustos'un arka planını anlamak için 1921 Sakarya Meydan Muharebesi'ne dikkat çekiyor. Ona göre Sakarya, 1699'dan bu yana süren geri çekilişin son bulduğu savaştır.

Sakarya Zaferi'nden sonra bir yıllık hazırlık süreci başlamış, bu zaman dilimi ordunun eksiklerini tamamlamak için kullanılmıştır. Eraslan, bu dönemi "Türk milletinin bağımsızlık için atacağı son merminin hazırlandığı süreç" olarak tanımlıyor.

İLK KUTLAMADAN GÜNÜMÜZE

Zafer Bayramı, ilk kez 1924'te Afyon'da "Başkumandan Zaferi" adıyla kutlandı. 1926'dan bu yana ise her yıl resmi olarak Zafer Bayramı adıyla anılıyor. Bugün hem Türkiye'de hem de yurt dışındaki temsilciliklerde yapılan törenlerle, milletin azim ve kararlılığı hatırlatılıyor.

YALNIZCA YUNANİSTAN'A KARŞI BİR SAVAŞ DEĞİLDİ

Büyük Taarruz yalnızca Yunan ordusuna karşı verilmiş bir mücadele değildi. Eraslan, "Yunanistan hiçbir zaman yalnız değildi. Anadolu işgalinde büyük devletlere vekâleten katilliği yapan bir güç olarak sahadaydı. Arkasında İngiltere, Fransa, İtalya gibi devletler vardı" sözleriyle dönemin koşullarını özetliyor.

Nitekim Mudanya Mütarekesi imzalanırken masada Türkiye'nin karşısında İngiltere, Fransa ve İtalya bulunuyor, Yunanistan ise yoktu. Bu tablo, savaşın yalnızca bir cephe mücadelesi değil, aynı zamanda büyük güçlerle verilen diplomatik ve stratejik bir mücadele olduğunu gösteriyor.

MİLLET İRADESİ İLE GELEN ZAFER

Tarihçi Prof. Dr. Süleyman Kızıltoprak, Mustafa Kemal'in yalnızca savaş meydanında değil, Meclis'te ve kamuoyu yönetiminde de büyük bir liderlik sergilediğini vurguluyor. Sakarya Zaferi'nden sonra Meclis'te geleceğe dair tartışmalar artmış, "Son darbeyi ne zaman vuracağız?" soruları gündeme gelmişti.

Mustafa Kemal 6 Mayıs'ta Meclis'te yaptığı konuşmada "Benim gazi unvanım kahraman Türk ordusuna aittir. Bağımsızlığı garanti altına alana kadar çarpışacağım" diyerek sorumluluğu üzerine aldı. 177 milletvekilinin desteğiyle yeniden Başkomutan seçildi. Kızıltoprak'a göre, bu irade olmasaydı Büyük Taarruz gerçekleşmeyecekti.

26 Ağustos'tan 30 Ağustos'a: Zaferin adımları

26 Ağustos 1922'de başlayan taarruzla Türk ordusu Afyon hattında düşman mevzilerini yardı. 27 Ağustos'ta Afyon kurtarıldı, 30 Ağustos'ta ise Dumlupınar'da kesin zafer kazanıldı.

Yunan ordusu beklenenden çok daha kısa sürede dağıldı. Onların umudu, Türklerin aylarca cepheyi aşamayacağı yönündeydi. Oysa Türk ordusu kısa sürede işgale ağır bir darbe indirdi.

1071 RUHUNDAN 1922 ZAFERİNE

Kızıltoprak, Büyük Taarruz'un anlamını Malazgirt Zaferi ile ilişkilendiriyor:

"30 Ağustos, 1071'de başlayan Türk varlığının devamı niteliğindedir. Sultan Alparslan'ın beyaz atıyla Malazgirt'te ordusunun başında savaşa girdiği gibi Mustafa Kemal de 26 Ağustos'ta ordusunun başında aynı ruhla mücadeleye girmiştir."

Bu yönüyle 30 Ağustos, Türk milletine "Bu topraklardan asla çekilmeyeceğiz" mesajını veren tarihi bir dönüm noktasıdır.

MİLLETİN ORTAK ZAFERİ

Büyük Taarruz yalnızca bir askeri harekat değil, Türk milletinin bütün imkanlarını seferber ederek kazandığı bir bağımsızlık mücadelesidir. Aç kalan komutanlardan cephede canını feda eden askerlere kadar herkesin payı vardır.