İsrail İran saldırısı sonrası petrol fiyatları uçtu

Orta Doğu'da İsrail'in İran'a saldırmasının ardından artan jeopolitik gerilim küresel piyasalarda belirsizliği artırarak ekonomik dengeleri etkiledi. Petrol ve altın fiyatlarında sert yükselişlere neden olurken borsalarda ise risk algısının bozulmasına yol açtı.

Ekonomi uzmanı Mustafa Aşkın, A Haber'de yaptığı değerlendirmede dünyanın bir kez daha Orta Doğu'daki "cadı kazanının" içine düştüğünü ve bunun ekonomik yansımalarının hissedilmeye başlandığını belirtti.

Ekran görüntüsü / A Haber

BRENT PETROL FİYATI UÇTU

Mustafa Aşkın: Verilere baktığınızda petrol fiyatları çok hızlı şekilde yukarı çıktı. Brent petrolün fiyatı 76 dolarlar civarında ve 10 dolar birden koydu. 66-67 dolar civarındaydı ki bu oldukça hızlı bir tırmanış. Diğer taraftan yeni fiyatlamaya baktığınızda altının ons fiyatı 4 bin 400 dolarlar üstüne çıktı. Orada da hızlı bir yukarı çıkış var yüzde 1,5 civarında.

Ekran görüntüsü / A Haber

GÜVENLİ LİMAN ARAYIŞI

Değerli metallerin hemen hemen hepsi artıyor. Güvenli liman arayışı artıyor. İşte İsviçre frangında bir hareketlenme var. Dünyada genelde risk algısı bozulduğu için bu tip davranışlarda sermaye piyasalarından ve borsalardan da kaçış oluyor. Umarım bir an önce sonuçlanır. Geçmişte yakın geçmişte olmuştu böyle benzer hadiseler ama devreye farklı ülkelerin girmesiyle sonuçlanmıştı.

Ekran görüntüsü / A Haber

TÜM DÜNYA ETKİLENECEK

Ancak bu seferki sürecin biraz daha uzun sürebileceğini unutmamak lazım. Zamanlaması anlamında dünya ekonomisi için hiç de iyi olmayan bir süreç bu. Zaten gümrük vergileri ve dünyadaki dengesizliklerin arttığı bir dönem içinde üstüne üstlük Orta Doğu'da bu çapta büyük bir sıkıntının ortaya çıkması ne yazık ki başta gelişmekte olan ülkeler olmak üzere ve Türkiye olmak üzere tüm dünya ekonomilerini olumsuz yönde etkileyecektir.

Ekran görüntüsü / A Haber

PETROL VE ALTINDA YÜKSELİŞ

İslam Memiş: Şu anda gram altın yurt dışı piyasalarda 4 bin 347 lira seviyesinde. Yüzde 1 yükselişle güne başladı. Ons altın uluslararası piyasalarda 3 bin 421 dolar seviyesinde. Ons altın tarafında da uluslararası piyasalarda yüzde 1'lik bir değer artışıyla güne başladı. Petrol fiyatlarında da 76 dolar seviyesi görüldü. Brent petrolün varili fiyatında yüzde 5 civarında yükselişle güne başladık.

PİYASA SAVAŞ RİSKİNİN SATIN ALDI

Piyasalarda jeopolitik gerilim satın alındı. Savaş riski satın alındı piyasalarda. Özellikle kripto para piyasasından çıkanlar yüzde 2 satıcılı mesela Bitcoin, altın tarafına geçiş yaptılar. Yine borsadan çıkış yapanlar altın tarafında pozisyon aldılar. Bir de petrol fiyatlarındaki yükselişle savaş fiyatlamasını bize göstermiş oluyor.

Ekran görüntüsü / A Haber

PETROL KISMINDA SIKINTI VAR

Ben özellikle şunu da belirtmek isterim. Biz nisan ayında uluslararası piyasalarda ons altın tarafında 3 bin 500 dolar seviyesini görmüştük. Ancak İsrail'in İran'a vurmasına rağmen ons altın 3 bin 500 dolara gelemedi. Yani bu da agresif bir yükseliş olmadığını aslında gözlemliyoruz. Piyasaların çok sert tepki vermediğini gözlemliyoruz. Diğer yandan piyasalardaki genel satışlara baktığımız zaman da çok korku ve panikle satışların olmadığını veya yükselişlerin olmadığını gözlemliyoruz. Sadece bölgesel nedenlerden dolayı jeopolitik nedenlerden dolayı sadece petrol fiyatları agresif yükseldi. Diğerleri bana göre doğal bir yükseliş.

Ekran görüntüsü / A Haber

ÇOK BELİRSİZ BİR SÜREÇ VAR

Yani nisan ayında 3 bin 500 dolar seviyesini gören ons altın şu anda 3 bin 412 dolar seviyesinde. Demek ki gelen haber akışları veya kısa süreli bir çatışma, savaş olacaksa, demek ki çok agresif yükselmeyecek işaretini veriyor. Ama tabii ki İran'dan gelecek, Rusya'dan gelecek, Çin'den gelecek haber akışları, açıklamalar da burada önemli olacak.

hafta sonuna giriyoruz. Ben buraya dikkat çekmek istiyorum. Hafta sonunda genelde tansiyon artıyor. Hafta sonu genelde belirsizlik oluyor ve hafta sonu piyasalar tepki veremiyor, pozisyon alamıyor. O yüzden bugün çok kritik. Ama hafta sonunda gelecek açıklamalar olayın şiddeti biraz daha fiyatlanır ama biz bunu maalesef göremeyeceğiz. Önümüzdeki hafta açılışta göreceğiz. O yüzden çok belirsiz bir süreç var karşımızda.

Ekran görüntüsü / A Haber

İRAN'IN CEVABI SÜRECİ ETKİLER

Tavim gazetesi Genel Yayın Yönetmeni Faruk Erdem: Piyasalar aslında dün bir tepki vermişti. Yani hem dünya piyasaları hem bizim piyasalar yüzde 1'in üzerinde bir düşüşle yani satışla kapandı. Ama bugün de bir şokla bir satış gelebilir. Altına doğru işte güvenli liman görüldüğü için altına doğru bir hareket olabilir. Ama bu ilk şok bir süre devam edip sonra normale dönecektir. Çünkü bunu satın aldılar. Tabii burada asıl piyasaları etkileyecek olan İran'ın vereceği cevap. Aslında az önce işte o dronelarla saldırı ve droneların havada çok etkin bir şekilde cevap veremeyeceği yönünde bir algı da oluştu ama sonra füzelerle bir saldırı olursa bambaşka senaryolar çizilebilir.

Ekran görüntüsü / A Haber

PETROL DENİZ SAVAŞI ÇIKARIR MI?

Şimdi petrol meselesi bambaşka bir noktaya gidebilir. Niye? Orada bir Hürmüz Boğazı var. Yani dünya petrol üretiminin altıda biri, beşte biri bu boğazdan hareket ediyor. LNG'nin üçte biri bu boğazdan hareket ediyor ve İran da önemli bir bölümünü kontrol ediyor. Yani netice itibarıyla İran böyle bir şey yaparsa, "Ben boğazı kapattım" derse ve oraya savaş gemilerini gönderirse konu bambaşka bir yere gidecek. Bu sefer bir deniz savaşına mı gidecek diye endişeler de olabilir. Ama Hürmüz Boğazı bu noktada tabii İran'ın vereceği karar önemli. Burada Hürmüz Boğazı, petrolü de kontrol eden bir bölge. Dediğim gibi altıda biri buradan geçiyor. Yani belki Ürdün'ün de ve Birleşik Arap Emirlikleri'nin de orada bir kısmen kontrol ettiği bölgeler var ama önemli bölgeyi İran kontrol ediyor. Netice itibarıyla oraya gidecek savaş gemileri, Amerika'nın da olayın içine girmesini sağlayacak bir sonuca doğru götürebilir.