Takasbank'tan TPP ve TEFAS işlemlerine ilişkin açıklama: Kaynaklarımızdan hiçbir kişi ve kuruluşa finansman sağlanmamıştır

Takasbank, sosyal medyada ve bazı yayın organlarında Takasbank Para Piyasası (TPP) üzerinden belirli kişi ve kuruluşlara finansman sağlandığı yönünde yer alan iddiaların gerçeği yansıtmadığını belirterek, TPP'de borç veren veya borç alan taraf olmadığını ve kendi kaynaklarından herhangi bir finansman sağlamadığını açıkladı.

Takasbank, fonlar ve Takasbank Para Piyasası hakkında kamuoyunda konuşulan iddialara ilişkin açıklama yayınladı. (Foto: Ahaber.com.tr ekran görüntüsü)

Takasbank'ın sosyal medya hesabından yapılan kamuoyu duyurusunda, TPP'nin işleyişi, teminat yapısı, İşsizlik Sigortası Fonu'nun piyasadaki işlemleri ve Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu'nda (TEFAS) TLY fonuna ilişkin süreçler hakkında bilgi verildi.

Açıklamada, TPP'nin Takasbank tarafından kurulan ve işletilen organize bir para piyasası olduğu, işlemlerin faaliyet izni bulunan piyasa üyeleri arasında gerçekleştiği bildirildi. Piyasada nakit fazlası bulunan üyelerin borç verdiği, nakit ihtiyacı olan üyelerin ise borçlandığı belirtilerek, emirlerin tarafların birbirini görmediği bir yapıda eşleştiği ve hiçbir kurumun karşı tarafını seçemediği ifade edildi.

TPP'deki tüm borçlanmaların teminatlı olduğuna dikkat çekilen açıklamada, teminatların yaklaşık yüzde 84'ünün banka teminat mektuplarından oluştuğu, pay senetlerinin toplam teminatlar içindeki oranının ise yüzde 1,5'in altında kaldığı kaydedildi. Pay senedi teminatlarının tamamının güncel BIST 30 paylarından oluştuğu belirtilirken, olağan dışı fiyat artışı gösteren pay senetlerinin hiçbir zaman teminat olarak kabul edilmediği vurgulandı.

Takasbank, piyasada yaklaşık 240 milyar TL tutarındaki işlemlere karşılık yaklaşık 450 milyar TL teminat bulunduğunu bildirdi. Üyelerin limitleri dahilinde borçlanabilmeleri için en az yüzde 105 oranında teminat yatırmaları gerektiği belirtilen açıklamada, TPP'de bugüne kadar herhangi bir temerrüt yaşanmadığı ve piyasaya kaynak sağlayan hiçbir kurumun zarara uğramadığı ifade edildi.

Kamuoyunda adı geçen üyeye ilişkin iddialara da yanıt verilen açıklamada, söz konusu üyeye TPP üzerinden Takasbank kaynaklarından herhangi bir finansman sağlanmadığı belirtildi. Üyenin işlemlerinin piyasa kuralları çerçevesinde gerçekleştirildiği, teminatlarının döviz, altın, Devlet İç Borçlanma Senetleri (DİBS) ve likiditesi yüksek BIST 30 paylarından oluştuğu aktarıldı. Üyenin işlem yetkilerinin, hakkında yetkili kurumlarca tedbir kararı alınmasının ardından derhal kısıtlandığı kaydedildi.

İşsizlik Sigortası Fonu'nun TPP'de başka bir fonu özel olarak fonlamasının mümkün olmadığı da açıklamada yer aldı. Fonun doğrudan TPP üyesi olmadığı, likidite planlaması kapsamında bir aracı kurum üzerinden işlem yapabildiği belirtilerek, başka bir yatırım fonunun özel olarak seçilip fonlanmasının prensip olarak ve teknik açıdan mümkün olmadığı ifade edildi.

Takasbank kamuoyunda tartışılan iddialara 6 başlıkta yanıt verdi (Foto: Ahaber.com.tr ekran görüntüsü) (Foto: Ahaber.com.tr)

TEFAS'ta TLY-Tera Portföy Birinci Serbest Fon'a ilişkin işlemler hakkında da bilgi veren Takasbank, platformun Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) izniyle kurulduğunu ve 9 Ocak 2015'ten bu yana işletildiğini hatırlattı. Serbest fonların Aralık 2019'dan itibaren TEFAS'ta işlem görebildiği belirtilirken, fonların platformda işlem görmesine ilişkin esasların SPK tarafından belirlendiği vurgulandı.

Açıklamaya göre TLY fonu, kurucusunun başvurusu üzerine 7 Temmuz 2025'te TEFAS'ta işleme açıldı. Kurucunun SPK onayı alınmadan bildirimde bulunduğu gerekçesiyle Kurul tarafından Takasbank'a iletilen talimat doğrultusunda fon, 1 Ağustos 2025'te alım yönlü işlemlere kapatıldı. Kurucunun SPK onayını almasının ardından yaptığı yeni başvuru üzerine fon, 12 Ağustos 2025'te yeniden alıma açıldı.

Takasbank, bu süreçte fonun 11 ay boyunca SPK onayı olmadan TEFAS'ta işlem gördüğü yönündeki iddiaların doğru olmadığını belirtti. SPK tarafından 17 Haziran 2026'da kurucuya uygulanan idari para cezasının, fon izahnamesinde 2025 yılında Kurul onayı alınmadan yapılan değişiklikle ilgili olduğu kaydedildi. Fonun 12 Ağustos 2025'ten itibaren SPK onayına dayalı olarak işlem gördüğü bildirildi.

Takasbank, yetkili kurumlar tarafından yürütülen incelemelere her türlü desteği verdiğini belirterek, kamuoyunun piyasalara ilişkin bilgileri kendisinin ve yetkili kurumların resmî açıklamalarından takip etmesini istedi. Açıklamada ayrıca, gerçeğe aykırı bilgileri bilerek yaymaya devam edenlere karşı yasal hakların saklı olduğu ifade edildi.

Yapılan açıklamanın tamamı şöyle: Son günlerde sosyal medyada ve bazı yayın organlarında, Takasbank Para Piyasası (TPP) aracılığıyla Bankamızca belirli kişi ve kuruluşlara finansman sağlandığı yönünde gerçeği yansıtmayan iddialara yer verilmektedir. Bunun yanı sıra Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu'na (TEFAS) ilişkin çeşitli değerlendirmeler de yapılmaktadır. Kurumumuz, ilgili kanun ve mevzuatın kendisine verdiği görevleri bu mevzuatın öngördüğü çerçevede yerine getiren bir finansal altyapı kuruluşudur. Kamuoyunun doğru bilgilendirilmesi amacıyla aşağıdaki açıklamaların yapılması gerekli görülmüştür.

1. Bankamız TPP'de borç veren ya da borç alan taraf olarak yer almamakta ve kendi kaynaklarından herhangi bir finansman sağlamamaktadır.
TPP, Bankamızın kurucusu ve işleticisi olduğu organize bir para piyasasıdır. Piyasada düzenleyici ve denetleyici otoritelerden faaliyet izni almış kuruluşlar üye olarak işlem yapmaktadır. Piyasa üyeleri; bankalar, faktoring, finansal kiralama ve tüketici finansman şirketleri, aracı kurumlar ile sigorta ve emeklilik şirketleridir. Yatırım fonları gibi diğer kurumlar piyasaya bu üyeler aracılığıyla erişmektedir. Nakit fazlası olan üyeler piyasaya borç vermekte, nakit ihtiyacı olan üyeler piyasadan borç almaktadır. Emirler, tarafların birbirini görmediği bir yapıda eşleşmektedir. Bu nedenle hiçbir kurum karşı tarafını seçemez ve hiçbir kurumun kaynağı belirli bir borçluya yönlendirilemez. Piyasadan sağlanan kaynakların kullanımı, diğer tüm finansman türlerinde olduğu gibi, borç alan kuruluşun sorumluluğunda ve ilgili mevzuatın gözetimindedir. Piyasada ağırlıklı olarak aracı kurumlar ve fonlar likidite fazlalarını değerlendirmekte; faktoring, finansal kiralama ve tüketici finansman şirketleri ise finansman sağlamaktadır. TPP bu yönüyle ülkemiz para ve sermaye piyasaları arasında köprü vazifesi görmektedir.

2. TPP'deki tüm borçlanmalar teminatlıdır; fiyatı olağan dışı artmış pay senetleri hiçbir zaman teminata kabul edilmemiştir.
Teminatların yaklaşık %84'ü banka teminat mektuplarından oluşmakta olup bunların tamamına yakını büyük ölçekli bankalarca düzenlenmiştir. Kalanı altın, döviz, devlet iç ve dış borçlanma senetleri gibi yüksek likiditeye sahip varlıklardır. Pay senetlerinin toplam teminat içindeki oranı %1,5'in altındadır ve tamamı güncel BIST30 paylarından oluşmaktadır. Üyelerin piyasadan limitleri dahilinde borçlanabilmeleri için asgari %105 oranında teminat yatırmaları gerekmektedir. Teminatlar, bir üyenin yükümlülüğünü yerine getirememesi halinde borç verenlerin mağdur olmaması için kullanılır. Bir üye hakkında yetkili kurumlarca tedbir kararı alınması halinde ise o üyenin limitleri derhal sınırlandırılır. Halihazırda yaklaşık 240 milyar TL tutarındaki işlemlere karşılık yaklaşık 450 milyar TL teminat bulunmaktadır. Aradaki fark, üyelerin limitlerine göre ihtiyaten yatırdığı teminatlardan kaynaklanır.

3. Kamuoyunda adı geçen üyeye TPP'de Bankamız kaynaklarından herhangi bir finansman sağlanmamıştır.
İlgili üyenin TPP nezdindeki işlemlerinin tamamı piyasa kuralları çerçevesinde yapılan işlemler olup Bankamızca bir kaynak aktarımı söz konusu değildir. Bahse konu dönemde üyenin vermiş olduğu teminatlar döviz, altın, DİBS ve likiditesi yüksek BIST30 paylarından oluşmaktaydı. Fiyatı olağan dışı artmış pay senetleri hiçbir zaman teminata kabul edilmemiştir. Üyenin işlem yetkileri, hakkında yetkili kurumlarca tedbir kararı alınmasının ardından derhal kısıtlanmıştır.

4. İşsizlik Sigortası Fonu'nun TPP'de başka bir fonu hususi olarak fonlaması mümkün değildir.
İşsizlik Sigortası Fonu, doğrudan TPP üyesi değildir. Fon, likidite planlaması dahilinde bir aracı kurum üzerinden TPP'de işlem yapabilme imkânına sahiptir. İşsizlik Sigortası Fonu tarafından hususi olarak seçilerek bir başka yatırım fonunun fonlanması prensip olarak da teknik olarak da mümkün değildir. Bankamız bu süreçlerin tarafı olmadığı gibi, herhangi bir kaynak tahsisi yapması da söz konusu değildir.

5. TPP'de bugüne kadar hiçbir temerrüt yaşanmamış, piyasaya kaynak sağlayan hiçbir kurum zarara uğramamıştır.
Piyasa, kamuoyunda tartışılan süreçten etkilenmeksizin olağan işleyişini sürdürmektedir.

6. TEFAS'ta TLY fonuna ilişkin Bankamızca gerçekleştirilen işlemlerin tamamı, ilgili mevzuat çerçevesinde oluşturulan operasyonel süreçler dahilinde yürütülmüştür.

Bankamız TEFAS platformunun kurucusu ve işleticisidir; yatırım fonlarının TEFAS'ta işlem görmesine ilişkin esaslar Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) tarafından belirlenmektedir. Yatırım fonlarının TEFAS'a tanımlanma süreçleri Bankamızca mevzuat çerçevesinde gerçekleştirilmekte olup halihazırda TEFAS'ta işlem gören ve portföy yönetim şirketlerinin kurucusu olduğu yatırım fonlarının tamamı için aynı standart süreçler uygulanmıştır. TEFAS, SPK'nın izniyle kurulan, yatırım fonlarına tek bir platform üzerinden erişim sağlayan ve 9 Ocak 2015'ten bu yana Bankamızca işletilen elektronik bir sistemdir. Serbest fonlar Aralık 2019'dan bu yana TEFAS'ta işlem görmektedir.

SPK'nın tebliğ ve ilke kararları uyarınca, serbest fonların TEFAS'ta işlem görmesi kurucunun talebine bağlıdır. Kurucu, SPK onaylı güncel izahnamesini Kamuyu Aydınlatma Platformu'nda (KAP) duyurur. Mevzuat uyarınca Bankamızın sorumluluğu, KAP'ta yayımlanan izahnamenin kontrolüyle sınırlıdır. Kurucunun, TLY-Tera Portföy Birinci Serbest Fon'un TEFAS'ta işleme açılması için başvuruda bulunması üzerine KAP'ta yayımlanan izahname tadil metninde fonun TEFAS'ta işlem görebileceğine ilişkin ifadenin yer aldığı görülmüştür. Fon, 7 Temmuz 2025 tarihinde işleme açılmıştır. Ancak kısa süre içinde, KAP'a yapılan bu bildirimin içeriğinin kurucu tarafından SPK onayı alınmadan yapıldığı gerekçesiyle SPK tarafından Bankamıza iletilen talimata istinaden TLY fonu 1 Ağustos 2025 tarihinde TEFAS'ta alım yönlü olarak kapatılmıştır. Kurucunun SPK onayı almasının ardından Bankamıza yaptığı yeni başvuru üzerine ilgili fon, 12 Ağustos 2025 tarihinde alım yönlü olarak yeniden açılmıştır. Bu kapsamda, kamuoyuna yansıtıldığının aksine ilgili fonun 11 ay boyunca TEFAS'ta SPK onayı olmaksızın işlem görmesi söz konusu değildir. SPK'nın yaptığı inceleme sonucunda kurucuya 17 Haziran 2026 tarihinde uygulanan idari para cezası, fon izahnamesinde 2025 yılında Kurul onayı alınmadan yapılan değişikliğe ilişkindir. Fon, 12 Ağustos 2025 tarihinden itibaren SPK onayına dayalı olarak işlem görmüştür.

Kamuoyunun, piyasalarımıza ilişkin bilgileri Bankamız ve yetkili kurumların resmi açıklamalarından takip etmesini rica ederiz. Bankamız, yetkili kurumlarca yürütülen incelemelere her türlü desteği vermektedir. Gerçeğe aykırı bilgileri bilerek yaymaya devam edenlere karşı yasal haklarımız saklıdır.

Kamuoyunun bilgisine saygıyla sunarız."