CANLI YAYIN
A HABER GALERİ
Hayır cephesi zayıflıyor, Evetler artıyor
ARGETUS Araştırma Şirketi, 16 Nisan'da gerçekleştirilecek Cumhurbaşkanlığı Sistemi referandumu için 3 farklı araştırmayla nabız tuttu. İlk araştırma 02-06 Şubat'ta 26 ilde 2 bin 560 kişiyle, (CATI-Bilgisayar Destekli Telefon) gerçekleştirildi. İkinci araştırma, 13-18 Şubat tarihlerinde 26 ilde 3 bin 200 kişiyle yüz yüze görüşme, üçüncü araştırma ise 03-08 Mart'ta, 26 ilde, 2 bin 144 kişiyle (CATI-Bilgisayar Destekli Telefon) görüşülerek yapıldı. ARGETUS'un Şubat-Mart 2017 araştırmalarına göre "Hayır" cephesi zayıflarken "Evet" oyları yükseliyor. Anket sonuçlarını değerlendiren Argetus Danışmanı Erol Erdoğan'a göre "Hayır" cephesinin anayasal değişikliğe ilişkin argümanları eskidi, buna karşın "Evet" cephesi, değişimi maddeler üzerinden anlatarak seçmeni ikna edici bir dil kullanıyor. Erdoğan'a, göre ilk aylarda "Hayır" cephesi algı olarak baskın gözükürken artık şartlar "Evet" lehinde.
EVET OYLARINDA DÜZENLİ ARTIŞLAR GÖRÜLÜYOR
'Cumhurbaşkanlığı sistemine geçiş konusundaki yaklaşımınızı belirtir misiniz?' sorusuna seçmenlerin verdikleri yanıtlar arasında "EVET, DESTEKLİYORUM" tercihi, %53 ile %56 aralığında değişim gösteriyor. "HAYIR, DESTEKLEMİYORUM" tercihine yönelik kanaatler ise %47 ile %44 bandında sıkışmış durumda. "HENÜZ KARAR VERMEDİM" veya "YANITSIZ" ya da "SANDIĞA GİTMEYECEĞİM" şeklinde cevap veren seçmen kitlesinin oranı, 16 Nisan yaklaştıkça azalıyor.
AK PARTİLİ ve MHP'Lİ SEÇMEN, CUMHURBAŞKANLIĞI SİSTEMİNE İKNA OLMUŞLAR
01 Kasım 2015 tarihli milletvekili seçimindeki kanaatlere göre Cumhurbaşkanlığı sistemine geçiş için yapılacak referandumdaki tercihlerin partilere göre dağılımına bakıldığında, TBMM'de grubu bulunan CHP ve HDP'li seçmenin "HAYIR" cephesinin ana gövdesini oluşturdukları görülüyor. CHP'li seçmen, %87 ile %90 aralığında "HAYIR" kanaatine sahip. HDP'li seçmenin ise %81 ile %84 aralığında "HAYIR" kanaatine sahip olduğu görülüyor. HDP'li kararsız seçmenlerin bir kısmı "EVET" tercihine yakın gözüküyor.
SAADET'İN 'SEÇMENİM HAYIR VERECEK' YALANI
Seçmenlerinin %54 ile %60 arasında hayır tercihi vereceklerini ifade eden diğer partilerin (özellikle Saadet Partisi) seçmenleri arasında yer alan ve milliyetçi-dindar-muhafazakâr kimliğe sahip kişilerin ise daha çok "EVET" tercihine yöneldikleri görülüyor.
EVET DİYEN SAYISI SEÇİM YAKLAŞTIKÇA ARTIYOR
"EVET" cephesinin ana gövdesini oluşturan AK Parti ile MHP seçmenlerinin ise seçim günü yaklaştıkça "EVET" tercihinden yana kanaatlerini beyan ettikleri görülüyor. AK Partili seçmenin %84 ile %92 aralığında "EVET" kanaatini benimsedikleri anlaşılıyor. AK Partili seçmenler arasında Cumhurbaşkanlığı Sistemine karşı çıkanların azalarak %2-3'lere kadar düştüğü görülüyor.
MHP'Lİ SEÇMENİN YAKLAŞIK YÜZDE 70'İ EVET DİYOR
Milliyetçi oylarda ise özellikle BBP'nin tavrını netleştirmesiyle beraber "EVET" yönünde tercihe yönelimin gerçekleştiği anlaşılıyor. MHP'li seçmenin ise son araştırmalarda %64'e varan "EVET" tercihleri göze çarpıyor. MHP'li %20'lik kararsız seçmenin büyük bir kısmı, bazı hususların açıklığa kavuşturulması halinde referandumda "EVET" tercihinde bulunabileceklerini belirtiyorlar.
KARARSIZLAR DA EVET DİYOR
ARGETUS araştırmaları, anayasal değişiklikler konusunda hatırı sayılır kararsız seçmenlerin yanı sıra "kararını gözden geçirmeyi düşünen" büyük bir seçmen kitlesinin de bulunduğu ortaya koyuyor. Kararsız olduğunu belirten seçmenlerin oranı %21'den %14'e kadar gerilemiş durumda. Kararını veren ve hiçbir durumda tercihini yeniden gözden geçirmeyecek olan seçmen kitlesi %59'lardan %72'lere kadar yükselmiş durumda. Yine de %24 ile %30 arasında kararını yeniden gözden geçirebilecek bir kitlenin var olduğu ve propaganda sürecine göre kararını kesinleştirmeyi düşünen "gizli kararsız" kitlenin bulunduğu anlaşılıyor.
AKTİF ve TAKİPÇİ SEÇMEN
Cumhurbaşkanlığı Sistemine geçişi sağlayacak anayasal değişiklikler konusundaki referandum sürecini takip eden seçmenler, referandum tarihi yaklaştıkça artış gösteriyor. Tüm seçmenlerin %65'i referandum sürecini aktif biçimde takip ettiklerini belirtiyorlar. Kararsız ya da kararını yeniden gözden geçireceklerin %35'i ise aktif seçmenlerden oluşuyor
EVET ve HAYIR DİYENLERİN ORTAKLAŞA KARŞI ÇIKTIKLARI VE SAHİPLENDİKLERİ MADDELER
Anayasal değişikliği oylayacak referandum için tercihini belirtenlerin en fazla sahiplendikleri ile en fazla karşı çıktıkları maddeler konusundaki yaklaşımlar ise referandum tercihini etkileyebilecek bir sonuç.
ORTAK NOKTA: ASKERİ YARGININ KALKMASI, YARGI BAĞIMSIZLIĞI...
Anayasal değişikliğe "EVET" ya da "HAYIR" diyenlerin ortaklaşa sahiplendikleri maddeler şunlar: Kanunların hükümet tarafından değil milletvekilleri tarafından teklif edilmesi; OHAL'in yeniden düzenlenmesi; Askerin sivil otorite tarafından yönetimi ve denetimi; HSYK'ın yeniden düzenlenmesi; Askeri yargının kalkması ve yargının sivilleşmesi; Yargının bağımsızlığı ifadesine tarafsızlık ilkesinin eklenmesi.
REFERANDUM TARTIŞMALARI EN FAZLA TV'LERDEN TAKİP EDİLİYOR
Cumhurbaşkanlığı sistemi ve referandum ile ilgili gelişmeleri takip etmek için kullanılan medya-iletişim araçları arasında TV'ler ilk sırayı alıyor. Halkın %90'ı öncelikle TV'lerden referandum sürecini takip ettiğini belirtiyor. Medya iletişim araçlarının takip edilme oranları şöyle:
Televizyonlar (% 90), Gazeteler (%40), Facebook (%36), Haber Siteleri (%25), Twitter (%20), Diğer (%25, Instagram, Whatsapp Grupları, Partilerin Web Siteleri vb.)
Son yıllarda gündemin en fazla değerlendirildiği sosyal medya araçlarından Twitter'ın, referandum sürecinde, seçmenlerin en fazla tercih ettikleri medya-iletişim aracı olmadığı görülüyor.
EROL ERDOĞAN: KESİNLİKLE EVET ÇIKACAK
ARGETUS'un araştırma sonuçlarını değerlendiren Argetus Danışmanı Erol Erdoğan'a göre, olağanüstü bir durum yaşanmazsa referandumda kesinlikle "EVET" çıkacak. Erol Erdoğan'ın değerlendirmesi şöyle:
"HAYIR CEPHESİNİN ALGI İÇERİKLİ ARGÜMANLARI ESKİDİ"
"Hayır cephesinin anayasal değişikliğe ilişkin algı içerikli argümanları eskidi, buna karşın Evet cephesi, değişimi maddeler üzerinden anlatarak seçmeni ikna edici bir dil kullanıyor. İlk aylarda Hayır cephesi algı olarak baskın gözükürken artık şartlar Evet lehinde.
"YÜZDE 56 ORANINDA EVET İLE SONUÇLANACAK"
Dolayısı ile tereddüt edilen konular ya da ikna edilmeyi bekleyen seçmenler dikkate alınarak gerçekleştirilecek propaganda süreci, referandumda evet-hayır oranlarını belirleyecek. Kampanya sürecinde olağanüstü durumlar yaşanmazsa, evet oyları % 53-56 arasında sonuçlanacak.
Yapılan araştırmalar, Saadet Partisi seçmenlerinin önemli bir kısmının parti yönetimlerinden farklı düşündüklerini gösteriyor.
"KARARIMI SANDIK BAŞINDA GÖZDEN GEÇİREBİLİRİM" DİYEN SEÇMEN
"Kararımı, sandık başına kadar gözden geçirebilirim" diyen seçmen, araştırma şirketlerinin sonuçlarını tahmin etme noktasında zorluk çıkarıyor ve anket çalışmalarında risk olarak göze çarpıyor. Birçok ülkede seçim sonuçlarının öngörülememesinde "kararını değiştirme potansiyeli taşıyan" seçmenin rol oynadığı görülüyor. Ülkemizde de 1 Kasım seçim sonuçları bundan dolayı tahmin edilemedi.
SOSYAL MEDYADA FACEBOOK ÖNDE
İlginç olanlardan biri de, seçmenin referandum tartışmalarını çoğunlukla geleneksel medyadan izliyor olması. Sanılanın aksine Twitter seçmen tercihinde etkili değil, Facebook daha önde. Twitter, seçmen davranışını etkilemede medya mecraları arasında ilk üçte bile olmamasına karşın siyasetçi dilini etkilemede ilk sırada yer alıyor. Bu durum, siyasetçi için ciddi handikap oluşturuyor.
