Filo Jet faciasında ihmaller zinciri: 3 bin 500 dolarlık Honduras ehliyeti, belgesiz mürettebat ve fırtına kararı

Girne'de 30 Ağustos'ta alabora olarak batan ve 10 kişinin hayatını kaybettiği, 18 kişinin ise kayıp olduğu Filo Jet faciasında soruşturma derinleştikçe ortaya çıkan ihmaller zinciri, "İnsan hayatı bu kadar ucuz mu?" dedirtti.

Soruşturma kapsamında geminin mürettebatının herhangi bir belge ve eğitimlerinin bulunmadığı tespit edildi. Geminin kaptanı Mustafa Öz'ün mesleğe yaklaşık 10 yıl ara verdiği, daha sonra Türkiye'den yeniden ehliyet almanın zor olması nedeniyle İstanbul'daki tanıdıkları aracılığıyla 3 bin 500 dolar ödeyerek Honduras'tan, geçerliliğini yitiren ehliyetiyle aynı sicil numarasını taşıyan bir ehliyet aldığı belirtildi.

Kaptanın daha sonra Yunanistan'dan denklik aldığı da mahkemeye aktarılırken, söz konusu ehliyet ve denkliğin geçerliliğinin araştırıldığı öğrenildi.

Kaptanın, kaza sonrası gemideki önemli gelişmelerin kaydedildiği gemi defterini yanına almadan gemiden ayrıldığı da ortaya çıktı.

Facianın yaşandığı gün fırtına nedeniyle Akgünler Denizcilik'e ait yolcu gemisinin seferini iptal ettiği öğrenilirken, Filo Jet'in kaptanının ise bu koşullara rağmen kendi inisiyatifiyle sefere çıktığı iddia edildi.

Geminin işletmecisi Filo Denizcilik'in merkezinin Mersin olarak gösterildiği, FİLO JET'in ise İMEAK Deniz Ticaret Odası kayıtlarında KKTC bayraklı ve yabancı gemi armatörü kategorisinde yer aldığı öğrenildi.

Kaptan ve mürettebatın yanı sıra şirket direktörü ile makinistlerin de aralarında bulunduğu 9 kişinin tutukluluk süresinin 8 gün uzatılmasına karar verildi.

İNİSİYATİF KULLANMIŞ!
Kaza gününe ilişkin mahkemede ifade veren bilirkişi, kaptanın manevra yapmayıp geri dönmesi halinde kazanın önlenebileceğini vurguladı. En çarpıcı iddia ise kaptanın olumsuz hava şartlarına rağmen kendi inisiyatifini kullanarak yola çıktığı yönünde oldu.

Aynı saatlerde Akgünler Denizcilik'e ait "Grand Master" isimli yolcu gemisinin Girne'den yapılması planlanan seferi olumsuz hava koşulları nedeniyle iptal edilirken, şirket sabah saatlerinde "Flying Cat" isimli deniz otobüsünü Taşucu'ndan kaldırıp Girne'ye ulaştırmayı başarmıştı.

Olumsuz şartlara rağmen kaptanın risk alarak sefer başlatması ve ardından geri dönmek zorunda kalması ise sektörde ciddi bir skandal olarak değerlendiriliyor.

O EHLİYETE İYİ GÖZLE BAKILMAZ
Honduras ehliyetinin uluslararası standartlardaki yetersizliğine ve yarattığı risklere dikkat çeken uzmanlar, Honduras tarafından verilen kaptanlık belgesinin beyaz bayraklı ülkeler tarafından kabul edilmediğini belirtti.

Türkiye ve Malta gibi ülkelerin Honduras'tan alınan belgeleri tanımadığını belirten uzmanlar, KKTC makamlarının Kıbrıs'ta çalışacak kaptanın Honduras ehliyetini kabul ederek çalışma iznini verdiğini söyledi.

Ayrıca genellikle denizcilik fakültesi okumayan, eğitimsiz ve tecrübesiz kişilerin bu ehliyeti aldığını söyleyen denizcilik uzmanları, "Sektördeki diğer kaptanlar bu kişilere iyi gözle bakmıyor. Örneğin standart bir kaptanın 3 bin dolara yapacağı bir görevi, Honduras ehliyetli kişiler 2 bin dolara üstlenebiliyor. Şirketler maliyet tasarrufu sağladığı gerekçesiyle hatalı bir yaklaşımla bu kişileri tercih ediyor." dedi.

TUTUKLULUK SÜRESİ UZATILDI
Girne kazasıyla ilgili soruşturma kapsamında gözaltına alınan 9 zanlının 8 gün daha tutuklu kalmasına karar verildi. Aralarında A.Ö., gemi kaptanı Mustafa Öz., ikinci kaptan M.S., baş makinist Z.Ö., ikinci makinist M.G. ile mürettebat S.E., K.K., V.H. ve R.İ.'nin bulunduğu şüphelilere "tedbirsizlik ve dikkatsizlik sonucu ölüme sebebiyet verme" suçlaması yöneltildi.

Öte yandan olayda kamu görevlilerinin herhangi bir ihmali veya suçu olup olmadığının araştırılmasına da karar verildi.