Trump ve Zelenskiy'nin Beyaz Saray'daki Ukrayna zirvesinden 4 önemli çıkarım!

Donald Trump, Ukrayna'da barış için bir yol bulma amacıyla Avrupa'nın dört bir yanından liderleri ağırladı. Bu görüşmeler, Alaska'da Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'le yapılan ve beklentilerin altında kalan zirvenin hemen ardından gerçekleşti. Yıllardır süren çatışmayı, bir keresinde "24 saatte çözerim" diyen Trump için baskı oldukça yüksekti.

Peki hangi başlıklar öne çıktı? Barışa ne kadar yaklaşıldı? İşte İngiliz gazetesi The Guardian'ın da dikkat çektiği zirveden 4 önemli çıkarım...

1. Zelenskiy–Putin görüşmesi… Mümkün olabilir mi?

Volodimir Zelenskiy ile Vladimir Putin'in ikili bir görüşmesi, Rus liderin her zaman kaçındığı bir konuydu. Putin, böyle bir buluşma için ön koşullar öne sürüyordu. Ancak şimdi bu ihtimal hiç olmadığı kadar yakın görünüyor.

Trump, Beyaz Saray'daki görüşmelerin ardından şu açıklamayı yaptı:
"Başkan Putin'i aradım ve Başkan Putin ile Başkan Zelenskiy arasında yeri daha sonra belirlenecek bir görüşmenin hazırlıklarına başladım. Bu toplantının ardından da bir 'üçlü zirve' yapacağız; yani iki başkan ve ben."

Almanya Şansölyesi Friedrich Merz'e göre, Putin Trump'a yaptığı bir telefon görüşmesinde Zelenskiy ile "önümüzdeki iki hafta içinde" buluşmaya hazır olduğunu söyledi. Zelenskiy ise görüşmeye her zaman hazır olduğunu yineledi.

Merz ve Finlandiya Cumhurbaşkanı Alexander Stubbs ise daha temkinliydi. İki lider de ayrı basın toplantılarında, "Putin'in bu görüşmeyi yapacak cesareti gösterip göstermeyeceğini göreceğiz" dedi. Stubbs, "Putin nadiren güvenilir biridir" ifadesini kullandı.

Kremlin danışmanı Yuri Uşakov, Putin'in yalnızca "bu tür bir doğrudan görüşme fikrine" açık olduğunu belirtti.

2. Güvenlik garantileri konusunda uzlaşı

Trump, Ukrayna'nın gelecekteki güvenliği için ABD'nin rolüne dair umut verdi.

Zelenskiy ile Beyaz Saray'da yaptığı görüşmede, "Güvenlik konusunda çok fazla yardım olacak" dedi. Ancak bu yardımda "ön safta" Avrupa ülkelerinin olması gerektiğini de ekledi.

Daha sonra yaptığı paylaşımda, bu güvenlik garantilerinin ABD ile "eşgüdümlü" olacağını belirtti.

Zelenskiy, pazartesi günü güvenlik garantilerini "savaşı sona erdirmenin başlangıç noktası" olarak tanımladı ve ABD'nin bu garantinin bir parçası olmaya hazır görünmesinden memnuniyet duyduğunu söyledi.

Zelenskiy, bu garantilerin "önümüzdeki bir hafta ya da 10 gün içinde resmileştirileceğini" dile getirdi.

3. Ateşkes değil doğrudan barış

Trump, Ukrayna savaşında ateşkesin zorunlu olmadığını, taraflar çatışmaya devam ederken bile barış anlaşmasına varılabileceğini savundu.

"Benim bakış açıma göre ateşkes şart değil. Bu yıl sonuçlandırdığım altı anlaşmaya bakın; hepsi savaş sürerken yapıldı, hiçbirinde ateşkes yoktu" diyen Trump, şu ifadeleri kullandı:

"Ateşkesin faydalı olabileceğini elbette biliyorum, ama stratejik açıdan bazı tarafların neden buna yanaşmak istemeyeceğini de anlayabiliyorum. Ateşkes ilan edilir, ülkeler yeniden inşa sürecine girer, sonra bir kez daha yıkılırlar. Belki de bu yüzden tercih etmiyorlar."

Savaşta can kayıplarının sona ereceği için "ateşkes düşüncesini" olumlu bulduğunu söyleyen Trump, "Yine de çatışmalar devam ederken barış anlaşmasını şekillendirebiliriz" dedi.

Almanya Başbakanı Friedrich Merz ise farklı bir görüş ortaya koyarak, "Hepimiz ateşkesi görmek isteriz" dedi. Beyaz Saray'daki basın toplantısında Merz, "Ateşkes olmadan yeni bir toplantı düzenlenmesini hayal edemiyorum. Bu nedenle bu hedef için çalışmalı ve Rusya'ya baskı yapmalıyız" sözleriyle tutumunu açıkladı.

Trump, daha sonra yaptığı ek açıklamada, başka çatışmaları da ateşkes olmadan çözdüğünü, ancak bu kez gerekirse ateşkese sıcak bakabileceğini belirtti. "Eğer ateşkesi sağlayabilirsek harika olur, sağlayamazsak da elimizde değerlendirebileceğimiz birçok başka seçeneğimiz var" ifadelerini kullandı.

4. Toprak takası

Trump, Zelenskiy ve Avrupa liderleriyle yapılacak çok taraflı toplantılar öncesinde, barış sürecinde "toprak değişimi" olasılığının da masaya yatırılması gerektiğini dile getirdi.

Böyle bir düzenlemenin mevcut cephe hatlarını dikkate almak zorunda olduğunu söyleyen Trump, "Ortada fiili bir savaş bölgesi var. Çizgiler net, pozisyonlar belli. Bunlara bakmak gerçekten üzücü" dedi.

Bu açıklama, Putin'in Alaska'daki zirvede Trump'a, savaşı bitirmek için Ukrayna'nın doğusunda Donetsk ve Luhansk bölgelerinin kontrolünü talep ettiğinin gündeme gelmesinden hemen sonra geldi.