Pentagon'un İran raporu ortaya çıktı! Operasyon fiyaskoya mı dönüştü?

ABD Başkanı Donald Trump'ın emriyle İran'ın nükleer tesislerine yönelik düzenlenen hava saldırılarına ilişkin ilk istihbarat raporu, Tahran'ın nükleer programının tamamen ortadan kaldırılmadığını, sadece birkaç ay geriye atıldığını ortaya koydu.

Bu bulgular, Trump ve ekibinin operasyonun başarısı hakkında yaptığı açıklamalarla çelişiyor. Söz konusu gizli rapor, Pentagon'un Fordow, Natanz ve İsfahan'daki nükleer tesislere B-2 bombardıman uçakları ve denizaltılardan fırlatılan Tomahawk füzeleriyle düzenlediği saldırıların hasar tespitine dayanıyor.

Washington Post ve CNN International'a konuşan yetkililerden biri, saldırıların İran'ın nükleer programının çekirdek bileşenlerini yok etmediğini ve programı muhtemelen sadece birkaç ay geriye attığını belirtti.

Aynı kaynak, ABD istihbarat raporlarının, İran'ın zenginleştirilmiş uranyum stoklarının bir kısmını saldırılardan önce farklı yerlere taşıdığını ve bu stokların saldırılardan etkilenmediğini de gösterdiğini söyledi.

SANTRİFÜJLER HALA SAĞLAM

DIA raporuna aşina ikinci bir kaynak ise, söz konusu değerlendirmenin "düşük güvenilirlikte" olarak sınıflandırıldığını ve uranyum zenginleştirmede kullanılan santrifüjlerin bir kısmının hâlâ sağlam olduğunu kaydetti.

Trump ise, İran'ın nükleer tesislerine düzenlenen bombardımanın tamamen başarılı olduğunu defalarca iddia etti. Pazartesi günü yaptığı sosyal medya paylaşımında, "İran'daki vurduğumuz tesisler tamamen yok edildi, bunu herkes biliyor." demişti.

ATEŞKES SÜRERKEN GİZLİ RAPOR SIZDI

Gizli istihbarat raporuna dair haberler, ABD Başkanı Trump'ın Katar liderleriyle birlikte arabuluculuğunu yaptığı İsrail-İran ateşkesinin kırılgan ama sürdüğü bir günde ortaya çıktı. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, 12 günlük savaşı sona erdiren ateşkesi kabul etti ve her iki taraf da "zafer" ilan etti.

Ateşkesten önce İran, ABD'nin nükleer tesislerine düzenlediği saldırılara misilleme olarak Katar'daki büyük Amerikan üssüne füze fırlattı. Olayda can kaybı yaşanmadı. DIA'nın bu değerlendirmesi ilk olarak Salı günü CNN tarafından haberleştirildi.

BEYAZ SARAY'DAN SERT TEPKİ: İFTİRA!

Beyaz Saray Basın Sözcüsü Karoline Leavitt, raporun varlığını yalanlamadan, içeriğini sert bir dille reddetti. X (eski Twitter) platformundan yaptığı paylaşımda, "Bu sözde değerlendirme düpedüz yanlış. 'Çok gizli' olarak sınıflandırılmış bu belge, istihbarat camiasındaki isimsiz, düşük seviyeli bir zavallı tarafından CNN'e sızdırıldı." ifadelerini kullandı.

Leavitt ayrıca, "Bu sızdırma girişimi, Başkan Trump'ı küçük düşürme ve İran'ın nükleer programını kusursuz şekilde imha eden cesur savaş pilotlarını itibarsızlaştırma çabasıdır." dedi ve şöyle devam etti:

"30.000 librelik 14 bombayı hedeflerine kusursuz şekilde bıraktığınızda ne olacağı bellidir: Tam imha!"

UZMANLAR: BOMBARDIMANLA YOK ETMEK İMKANSIZ

Nükleer silahların yayılmasını önleme uzmanları ve askeri analizciler, İran'ın onlarca yıl içinde inşa ettiği nükleer altyapının sadece hava saldırılarıyla tamamen ortadan kaldırılmasının neredeyse imkânsız olduğunu uzun süredir savunuyor.

İsrail de 13 Haziran'da başlattığı saldırılar kapsamında Natanz ve İsfahan'daki birçok nükleer tesisi hedef aldı.

ERTELENEN KONGRE KAFA KARIŞTIRDI

Trump yönetimi, Salı günü yapılması planlanan İran brifingini Kongre üyelerine sunmaktan son anda vazgeçti.

Temsilciler Meclisi İstihbarat Komitesi üyesi Mike Quigley (Illinois, Demokrat), Washington Post'a yaptığı açıklamada, Trump yönetiminin bu değerlendirmeyi gizlemesinin sebebinin içerdiği "utandırıcı" bilgiler olduğuna dair Kongre'de geniş bir kanaat olduğunu söyledi:

"Eğer iyi haber olsaydı, bu brifing ertelenmezdi."

Quigley, bu hafta başında gizli şekilde bilgilendirildiğini belirterek içeriğe dair ayrıntı vermedi, ancak yıllardır istihbarat yetkililerinin, İran'ın nükleer tesislerine yönelik hava saldırılarının uzun vadeli bir etki yaratmayacağını söylediğini aktardı.

"Yıllardır bana, böyle bir saldırının işe yaraması için karadan girilmesi gerektiği söyleniyor," diyen Quigley, "Bundan hâlâ şüphem yok." ifadelerini kullandı.

PENTAGON: FORDO CİDDİ HASAR ALDI AMA SONUÇ NET DEĞİL

DIA raporunun, Pentagon'un saldırılara dair hazırladığı değerlendirmelerden sadece biri olduğu belirtiliyor. Üst düzey bir yönetim yetkilisi, henüz tüm hasar analizlerinin tamamlanmadığını ve başka raporların farklı sonuçlar verebileceğini söyledi.

WP:TRUMP'IN EKİBİ DE YOK EDİLDİĞİNDEN EMİN DEĞİL

Washington Post'un aktardığına göre Trump yönetimindeki yetkililer, hava saldırılarının etkisi konusunda çelişkili açıklamalar yapıyor. Başkan Yardımcısı JD Vance, NBC'nin "Meet the Press" programında yaptığı açıklamada, "İran'ın nükleer programı yok edildi." dedi. Ancak detay sorulduğunda, "Oradaki durumu tam olarak anlatmak istemiyorum. Ama çok şey gördük ve İran'ın nükleer silah üretimini ciddi ölçüde geciktirdiğimizden eminim." şeklinde konuştu.

Fox News'a verdiği başka bir demeçte ise, "İran artık elindeki ekipmanla nükleer silah üretemez, çünkü biz o ekipmanı yok ettik." dedi.

Ayrıca, yeni saldırılar yapılabileceğini belirterek, "İran'ın nükleer kapasitesi yeniden inşa edilirse, yine yok ederiz," ifadelerini kullandı.

İsrail ise düzenlediği hava saldırılarında yaklaşık bir düzine üst düzey İranlı nükleer bilim insanını öldürdüğünü iddia etti. Ancak İran, on yıllardır nükleer teknolojiye yatırım yapıyor ve Washington Post'a göre derin bir uzman kadrosuna sahip.

İRAN'IN AÇIKLAMADIĞI GİZLİ TESİSLER

Uluslararası Atom Enerji Ajansı (UAEA), İran'ın nükleer programına ait unsurların 30 farklı tesise dağılmış olduğunu, bunların bazılarının denetime açık, bazılarının ise gizli olduğunu belirtiyor.

İsrail'in saldırılarından bir gün önce İran, Natanz yakınlarında Fordo'dan daha derin bir seviyede inşa edilen yeni bir yeraltı santrifüj tesisi ve depolama alanı kurduğunu açıklamıştı. Ertesi gün yapılması planlanan UAEA denetimi iptal edildi. Bu tesisin ABD veya İsrail tarafından vurulup vurulmadığı bilinmiyor.

"OPERATİON MIDNIGHT HAMMER"IN ARKASINDA YATAN STRATEJİ

ABD'nin bu saldırıları "Gece Yarısı Çekici Operasyonu (Operation Midnight Hammer)" olarak adlandırıldı. Bu operasyon, ABD'nin 30.000 librelik sığınak delici bombaları ilk kez savaşta kullanmasıyla dikkat çekti. Söz konusu mühimmat, derin yeraltı hedeflerini delip imha etmek için tasarlanmıştı.

WP: SALDIRI İRAN'IN İŞİNE YARAMIŞ OLABİLİR

Washington Post'un katardığınma göre saldırı, İran'ın nükleer programını geçici olarak geciktirmiş olabilir ve Pentagon'a operasyonel veriler kazandırmış olabilir. Ancak bu saldırı aynı zamanda Tahran'a ve diğer rakiplere ABD'nin neler yapabileceğini ve neler yapamayacağını da gösterdi.

İranlı yetkililer ve mühendisler, bombanın etkilerini ve kalıntılarını inceleyerek gelecekteki tesisleri nasıl daha sağlam inşa edeceklerine dair çıkarımlar yapabilir.