WSJ yazdı: Bu kez füzeler İran'dan değil! Husilerin Suudi Arabistan'a yönelik kanlı saldırılarının arkasında kimin mühimmatı var?

Orta Doğu'da güvenlik dengelerini etkileyebilecek yeni bir gelişme gündemde. Suudi Arabistan'a yönelik saldırılarıyla bölgesel gerilimi tırmandıran Husilerin, yalnızca İran'dan gelen silahlara bağımlı kalmayarak kendi gelişmiş balistik füzelerini üretmek için harekete geçtiği öne sürüldü. WSJ'nin incelediği yeni bir rapor, bu girişimde Çin'den temin edilen parçaların rolüne işaret etti.

Çatışma bölgelerinde silahların izini ve tedarik zincirlerini araştıran Conflict Armament Research kuruluşunun raporuna göre Husiler, İran'ın en gelişmiş balistik silahlarından biri olan Hayber Şiken füzesinin benzerini üretmek için gerekli bileşenleri Çinli bir tedarikçiden ülkeye getirdi.

İddia edilen üretim girişiminin başarıya ulaşması hâlinde, Husilerin füze kapasitesinde önemli bir artış yaşanabileceği belirtiliyor. Yaklaşık 1.930 kilometre menzile sahip olması hedeflenen füze, Suudi Arabistan'ın tamamını ve İsrail'i menziline alabilecek potansiyele sahip.

SUUDİ ARABİSTAN'A YÖNELİK SALDIRILARDA ÇİN DETAYI

Husilerin füze üretimine yönelik girişimi, Suudi Arabistan'la gerilimin yükseldiği bir dönemde ortaya çıktı. WSJ'nin haberine göre örgüt, Riyad yönetiminin öncülük ettiği ablukayı kırmak amacıyla son haftalarda Suudi Arabistan'a yönelik saldırılarını artırdı.

Husilerin saldırıları, Körfez bölgesindeki güvenlik risklerini artırırken örgütün daha uzun menzilli ve daha güçlü silahlara erişme ihtimali yeni endişeleri beraberinde getiriyor.

Rapora göre Yemenli yetkililer, geçen yıl iki ayrı sevkiyata el koydu. Çeşitli ticari ürünlerin arasına gizlenmiş füze ekipmanları ve üretimde kullanılabilecek bileşenler, Husilerin silah tedarik ağlarına ilişkin önemli bulgular ortaya koydu.

Ele geçirilen parçalar arasında özel üretim metal füze bileşenleri, motor ve gövde parçaları, füzenin uçuş dengesini sağlayan kanatçıklar ve katı yakıtlı roket motoruna ait bileşenler bulunuyor. Yetkililerin ayrıca füze üretiminde kullanılabilecek test ekipmanları, aletler ve yüksek ısıya dayanıklı malzemelere el koyduğu bildirildi.

İRAN'IN HAYBER ŞİKEN FÜZESİNE BENZER BİR SİSTEM GELİŞTİRMEK İSTİYORLAR

Husilerin üretmeye çalıştığı sistemin, İran'ın Hayber Şiken balistik füzesini örnek aldığı belirtiliyor. İran, ilk kez 2022'de tanıttığı bu füzeyi geçen ilkbaharda ABD ile yaşanan savaş sırasında Amerikan üslerine karşı kullanmıştı. WSJ'nin daha önceki haberlerinde, füzenin bazı saldırılarda belirli ölçüde başarı sağladığı aktarılmıştı.

Hayber Şiken'i öne çıkaran özelliklerden biri, hava savunma sistemlerinden kaçmayı zorlaştıran manevra kabiliyeti. Füzenin bazı varyantlarında, patlayıcı savaş başlığını taşıyan burun bölümünün uçuşun son aşamasında ana gövdeden ayrılarak küçük bir motor yardımıyla yön değiştirebildiği belirtiliyor.

Bu teknolojinin benzerini geliştirmek, Husilerin yalnızca dışarıdan temin edilen silahları kullanan bir örgüt olmaktan çıkarak daha gelişmiş silah sistemleri üretmeye yöneldiğine işaret edebilir.

Ancak raporda, füze üretiminin hangi aşamada olduğu konusunda kesin bir tespit bulunmuyor. Uzmanlar, ithal edilen bileşenlerin üretimin başladığını gösterebileceği gibi, başarısızlıkla sonuçlanan üretim girişimlerinin de parçası olabileceğine dikkat çekiyor.

UZMANLAR UYARIYOR: DAHA UZUN MENZİL, DAHA BÜYÜK TEHDİT

BM'nin Yemen yaptırımlarını izleyen uzman heyetinde daha önce görev yapan Henry Thompson, Husilerin en az iki yıldır Çin'den katı yakıtlı balistik füze bileşenleri ithal ettiğine ilişkin kanıtlar bulunduğunu söyledi.

Thompson'a göre orta menzilli balistik füzeler, Husilere seyir füzeleri ve insansız hava araçlarına kıyasla daha büyük bir savaş başlığı taşıyarak Suudi Arabistan'ın iç kesimlerindeki hedeflere ulaşma imkânı sağlayabilir.

Bu durum, özellikle kritik altyapı, enerji tesisleri ve hava ulaşımı açısından güvenlik risklerini artırabilir.

Washington merkezli Basha Report'un kurucusu Mohammed al-Basha da Husilerin yıllar içinde İran'a bağımlılığını azalttığını ve kendi silahlarını üretme konusunda daha fazla kapasite kazandığını belirtti.

Al-Basha, örgütün yerli üretim kapasitesini geliştirdiğini, tedarik zincirlerini çeşitlendirdiğini, operasyonel deneyim kazandığını ve bölgesel kaçakçılarla uluslararası tedarik ağlarıyla ilişkiler kurduğunu söyledi.

ÇİN'DEN HUSİLERE UZANAN TEDARİK ZİNCİRİ

WSJ'nin aktardığı verilere göre Çinli şirketler, Husilere gönderilmek üzere yola çıkan ve sonradan el konulan ürünlerin başlıca kaynakları arasında yer alıyor. Silah uzmanlarının topladığı veriler, ABD yaptırımları kapsamındaki Husilere ait insansız hava aracı parçalarının tedarikçilerinin çoğunun Çin'de bulunduğuna işaret ediyor.

Sevkiyat belgelerinde, kendisini havacılık ve uzay sanayisine yönelik özel metal parçalar üreten bir şirket olarak tanıtan Çinli bir üreticinin adı yer aldı. Ancak şirketin kimliği raporda açıklanmadı.

Çin yönetimi, Yemen'deki Husilere yönelik Birleşmiş Milletler silah ambargosuna uyduğunu belirtiyor. Bununla birlikte, ithal edilen bazı parçaların sivil amaçlarla da kullanılabilen çift kullanımlı ürünler olduğu, bazı bileşenlerin ise doğrudan füze sistemlerinde kullanılmak üzere tasarlandığı bildiriliyor.

Stratejik danışmanlık şirketi Horizon Engage'in araştırma direktörü Michael Knights, Çin menşeli bileşenlerin Husilerin balistik füze programında kullanılmasının, Pekin'in çift kullanımlı teknolojilerin nihai varış noktasını kontrol etme kapasitesi konusunda soru işaretleri doğurduğunu söyledi.

ABD, geçen yıl Çinli bir şirketi Husilerin Kızıldeniz'deki Amerikan gemilerine yönelik saldırılar düzenlemesine yardımcı olmakla suçlamıştı.

FÜZELERİN ARKASINDAKİ GERÇEK KAPASİTE HENÜZ NET DEĞİL

Conflict Armament Research kıdemli analisti Fabian Hinz, Çin'den bu tür bileşenlerin ithal edilmesinin Husilerin üretime başlamış olabileceğine veya üretim girişimlerinin henüz başarıya ulaşmadığına işaret edebileceğini söyledi.

Hinz, Husilerin silah üretim tesislerini etkili biçimde kamufle etmesi nedeniyle füze programının hangi aşamada olduğunun belirlenmesinin zorlaştığını ifade etti.

Kuruluşun uzmanları, 2024'ün sonlarında daha kısa menzilli Sadr füzesiyle bağlantılı, özel olarak işlenmiş metal parçaların ithalatını da belgelemişti. Ancak bu parçaların hangi tedarikçi tarafından sağlandığı bilinmiyor.